Na smak i jakość kawy wpływa wiele czynników – od zdrowia gleby, przez wysokość plantacji, ilość opadów, aż po sposób obróbki ziaren. Jednak kluczowym elementem, często jest pomijanym, jest odmiana rośliny, z której pochodzą ziarna kawy.
Co to jest odmiana kawy (Coffee Varietal)?
Aby zrozumieć, czym jest odmiana kawy, wyobraźmy sobie inne popularne owoce – jabłka. W sklepach znajdziemy różne odmiany, takie jak Reneta, Alwa, Ligol czy Golden Delicious. Wszystkie mają wspólną „jabłkowatość”, ale różnią się smakiem, kolorem czy kształtem. Podobnie jest z kawą – każda odmiana ma swoje unikalne cechy smakowe i aromaty, które wyróżniają ją na tle innych.
Gatunki kawy to co innego niż odmiany kawy
Kawowiec (Coffea) to rodzaj wiecznie zielonych krzewów i drzew z rodziny marzanowatych, a pod nim kryje się przynajmniej 129 gatunków. Najpopularniejsze z nich to Coffea arabica (arabika) i Coffea canephora (robusta). W ColbergCoffee wybieramy głównie Arabikę, ponieważ stanowi ona około 70% światowej produkcji kawy i wyróżnia się bardziej złożonym smakiem niż robusta, która bywa gorzka ze względu na wysoką zawartość kofeiny i kwasu chlorogenowego.
Samo określenie, że kawa jest Arabiką, to jednak za mało – tak jak powiedzenie, że mamy jabłko, nie zdradzając, czy to Ligol, czy Papierówka. Dlatego dokładne informacje o odmianach są kluczowe, by lepiej zrozumieć różnice w smaku.
Różne odmiany kawy Arabica, a różnice w smaku
W naszej palarni wybieramy wiele różnych odmian kawy z całego świata. Kawa trafia do nas w formie tzw. partii – każda partia zielonych ziaren jest unikalna pod względem cech i smaku. Czasami partia składa się z mieszanki kilku odmian, a czasami z jednej konkretnej.
Każda odmiana ma ogromny wpływ na finalny smak naparu. Podobnie jak jabłka różnią się smakiem i aromatem, tak odmiany kawy oferują szeroką paletę wrażeń – od nut czekoladowych i orzechowych, po kwiatowe i owocowe akcenty.
Jak rozpoznać jaką pijesz odmianę (varietal) kawy?
Szczegóły dotyczące odmian kaw znajdziesz na naszej stronie w opisach produktów. Jeśli kawa pochodzi z jednej odmiany, jak na przykład Gesha czy Yellow Bourbon, informacja o tym zawsze widnieje na etykiecie. Chcesz spróbować różnych odmian kawy? Skorzystaj z naszej oferty kaw jednorodnych.
Ile istnieje odmian kawy?
Dokładna liczba odmian kawy pozostaje tajemnicą, ale w samej Etiopii odkryto już ponad 10 000 różnych odmian, uprawianych w różnych regionach kraju. Eksperymenty z uprawą kawy w nietypowych lokalizacjach i testy smakowe prowadzone wspólnie z producentami pozwalają na nieustanny rozwój kawowych możliwości, co z kolei wzbogaca ofertę dla kawoszy.
Znaczenie innowacji w kontekście odmian kawy
Rozwijanie nowych odmian kawy to korzyści nie tylko dla konsumentów, ale także dla producentów. Dzięki nowym odmianom można osiągnąć większą wydajność owoców kawowca, poprawić odporność roślin na choroby czy ułatwić ich pielęgnację. Organizacje, takie jak World Coffee Research, prowadzą badania nad właściwościami odmian, co pozwala lepiej zrozumieć ich potencjał i rozwijać kawowe plantacje na całym świecie.
Najpopularniejsze odmiany kawy
Niektóre odmiany kawy zyskały szczególną popularność wśród baristów, palarni i kawoszy. Poniżej znajdziesz opis kilku najważniejszych z nich.
Typica
Typica to jedna z pierwotnych odmian arabiki, hodowana selektywnie od ponad 500 lat. Wciąż jest uprawiana w krajach takich jak Peru, Meksyk, Indonezja i Jamajka.
Profil smakowy: Słodka, łagodna kawa z nutami czekolady, orzechów i przypraw. Łagodna kwasowość równoważona przez smaki suszonych owoców i czarnej wiśni.
Bourbon
Odmiana Bourbon zawdzięcza swoją nazwę wyspie u wybrzeży Madagaskaru. To jedna z najważniejszych odmian arabiki pod względem genetycznym, będąca także bazą dla wielu innych odmian.
Profil smakowy: Wyraźna słodycz brązowego cukru, nuty owocowe (wiśnia, brzoskwinia) i pełne body.
Caturra
Caturra to naturalna mutacja odmiany Bourbon, odkryta w Brazylii. Wyróżnia się mniejszymi roślinami i większą wydajnością niż Bourbon.
Profil smakowy: Jasny, lekko kwaskowy zbliżony do Bourbon, ale z bardziej wyrazistymi nutami owocowymi.
Gesha
Wywodząca się z etiopskich lasów, Gesha to jedna z najbardziej cenionych odmian kawy. Wprowadzona do Panamy w latach 60., stała się symbolem luksusu dzięki unikalnym walorom smakowym.
Profil smakowy: Jasna, kwiatowa z nutami herbaty, rzadko spotykanymi w innych kawach.
Catuai
Catuai to połączenie Mundo Novo i Caturra, stworzone w Brazylii przez Instytut Agronomiczny (IAC). Jest powszechnie uprawiana w Hondurasie i innych krajach Ameryki Środkowej.
Profil smakowy: Słodycz przypominająca brązowy cukier, delikatne nuty gotowanych owoców i orzechów.
SL28
Jedna z najbardziej cenionych odmian w Afryce, SL28 została po raz pierwszy zidentyfikowana w Kenii. Drzewa tej odmiany znane są z długowieczności – wiele z nich ma ponad 60 lat.
Profil smakowy: Kwasowość przypominająca grejpfruta, złożone nuty suszonego pomidora oraz syropowate body.
Dlaczego warto poznać różnice między odmianami kawy?
Odmiana kawy nie mówi wszystkiego o jej smaku, ale ma ogromny wpływ na jej charakter. Poznanie różnych odmian pomoże Ci wybrać kawę idealnie dopasowaną do Twojego gustu i odkryć nowe, nieznane dotąd aromaty.
