Wielu z nas zaczyna dzień od filiżanki ulubionej kawy. Jednak pytanie, czy kawa jest zdrowa, nadal budzi wiele emocji i kontrowersji. Fakty i mity dotyczące tego, jak kawa wpływa na organizm człowieka, mogą być mylące. W tym artykule rozwiejemy wątpliwości i przyjrzymy się korzyściom oraz potencjalnym skutkom ubocznym spożywania kawy.
Pozytywny wpływ kawy na zdrowie – Jak kawa wpływa na zdrowie?
Pobudzenie i koncentracja
Kawa jest znana ze swoich właściwości pobudzających dzięki obecności kofeiny. Po wypiciu kawy kofeina blokuje receptory adenozyny, odpowiedzialne za uczucie zmęczenia, co skutkuje poprawą koncentracji i lepszą wydajnością umysłową. Regularne picie kawy może również poprawić naszą zdolność zapamiętywania oraz przyczynić się do lepszego samopoczucia dzięki stymulacji produkcji dopaminy.
Co ciekawe, badania sugerują, że kofeina może wspomagać neuroplastyczność mózgu, czyli zdolność neuronów do tworzenia nowych połączeń, co jest kluczowe dla procesów uczenia się. Dlatego kawa jest często wybierana przez studentów i osoby pracujące w wymagających intelektualnie zawodach.
Kawa a profilaktyka chorób
Badania naukowe sugerują, że regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko wystąpienia niektórych schorzeń:
-
Cukrzyca typu 2: Zawarta w kawie kofeina wspiera regulację poziomu glukozy we krwi. Dodatkowo inne składniki kawy, takie jak polifenole, mogą wspierać metabolizm cukrów.
-
Choroby Alzheimera i Parkinsona: Kawa zmniejsza ryzyko rozwoju tych chorób neurodegeneracyjnych. Antyoksydanty obecne w kawie chronią komórki nerwowe przed uszkodzeniami.
-
Marskość wątroby i rak wątroby: Liczne badania wskazują na ochronne działanie kawy wobec wątroby. Picie kawy może zmniejszać ryzyko zachorowania na te schorzenia nawet o 40%.
Kawa jako źródło antyoksydantów
Kawa zawiera wiele antyoksydantów, takich jak kwas chlorogenowy, które chronią komórki przed stresem oksydacyjnym. To działanie ma szczególnie korzystny wpływ na układ krążenia i zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych. Co więcej, antyoksydanty pomagają neutralizować wolne rodniki, które mogą przyczyniać się do starzenia się organizmu i rozwoju chorób przewlekłych.
Kawa jest również źródłem magnezu i potasu, które wspierają prawidłowe funkcjonowanie mięśni i układu nerwowego. Warto pamiętać, że niektóre rodzaje kawy, jak kawa zielona, zawierają jeszcze większą ilość antyoksydantów niż kawa palona.

Czy kawa ma skutki uboczne?
Wzrost ciśnienia i układ sercowo-naczyniowy
Picie kawy w nadmiarze może prowadzić do wzrostu ciśnienia, choć efekt ten jest zazwyczaj krótkotrwały. U osób z nadciśnieniem zaleca się umiarkowane spożywanie kawy, zgodne z własną tolerancją. Warto zauważyć, że regularne picie kawy może prowadzić do adaptacji organizmu, co zmniejsza jej wpływ na ciśnienie krwi.
Czy kawa wypłukuje magnez?
To popularny mit. W rzeczywistości kawa dostarcza pewne ilości magnezu, a umiarkowane spożycie kawy nie wpływa negatywnie na jego poziom w organizmie. Warto jednak pamiętać o zróżnicowanej diecie, aby dostarczać odpowiednią ilość tego pierwiastka z innych źródeł.
Zaburzenia snu i nadmierna pobudliwość
Spożywanie kawy w dużych ilościach, zwłaszcza wieczorem, może prowadzić do bezsenności i podwyższonego poziomu stresu. Zaleca się ograniczenie kawy do 2-3 filiżanek dziennie. Dla osób szczególnie wrażliwych na kofeinę dobrym rozwiązaniem może być kawa bezkofeinowa, która zachowuje walory smakowe, ale jest łagodniejsza dla organizmu.
Kawa w codziennej diecie – codzienne picie kawy
Umiarkowane spożywanie kawy
Umiarkowane spożycie kawy, wynoszące 3-4 filiżanki dziennie, może być częścią zdrowej diety. Ważne jest jednak, aby unikać dodawania dużych ilości cukru i śmietanki, które mogą zmniejszać korzyści zdrowotne. Warto również zwrócić uwagę na jakość ziaren kawy oraz sposób jej parzenia, aby maksymalnie wykorzystać jej pozytywne właściwości.
Czy kawa odwadnia organizm?
Badania wykazały, że kawa nie odwadnia organizmu. Chociaż ma działanie moczopędne, nie prowadzi do odwodnienia, jeśli jest spożywana w umiarkowanych ilościach. Kawa może być uwzględniana w codziennym bilansie płynów, podobnie jak herbata czy soki.
Czy Kawa Podrażnia Żołądek?
Kawa może podrażniać żołądek, szczególnie u osób z wrażliwym układem trawiennym. Wybierając kawy o niższej kwasowości, dodając mleko i unikając picia kawy na pusty żołądek, można cieszyć się smakiem kawy bez nieprzyjemnych skutków.
Przeczytaj cały artykuł:
Czy Kawa Podrażnia Żołądek? Odpowiemy także jaka jest to Kawa łagodna dla żołądka.
Kawa a zdrowe nawyki
Kawa może być doskonałym uzupełnieniem zdrowego stylu życia. W połączeniu z regularną aktywnością fizyczną, może wspierać procesy metaboliczne i poprawiać ogólne samopoczucie. Warto jednak pamiętać, że zbyt duża ilość kofeiny może wpłynąć na nasze zdrowie negatywnie, dlatego kluczowe jest umiarkowanie.

Kawa a ciąża – czy kawa jest zdrowa dla kobiet w Ciąży?
Kobiety w ciąży mogą pić kawę, ale powinny ograniczyć jej spożycie do maksymalnie 200 mg kofeiny dziennie, czyli około dwóch filiżanek. Alternatywą może być kawa bezkofeinowa, która zachowuje smak, ale jest łagodniejsza dla organizmu. Warto skonsultować się z lekarzem, aby upewnić się, że spożywanie kawy jest bezpieczne w danym przypadku.
Ile kofeiny dziennie spożywać?
Mało kto zdaje sobie sprawę, że kofeina występuje w ponad 65 różnych roślinach. Poza kawą możemy ją znaleźć w herbacie, guaranie, orzeszkach koli czy nasionach kakaowca. Często dodaje się ją także do napojów energetyzujących oraz słodyczy. Fakt, że kofeina znajduje się w produktach, których nie łączymy z nią na co dzień, zwiększa ryzyko przypadkowego przedawkowania.
Po jakie ilości kawy możemy bezpiecznie sięgać?
Według specjalistów zdrowe spożycie kofeiny dla dorosłej osoby to 300–400 mg dziennie, co odpowiada mniej więcej trzem filiżankom kawy (espresso). Warto pamiętać, że działanie kofeiny różni się w zależności od wrażliwości danej osoby. Nadmierne spożycie może prowadzić do objawów takich jak nadmierna pobudliwość, szybkie bicie serca, a w skrajnych przypadkach do zatrucia objawiającego się wymiotami, drgawkami czy bezsennością. Aby w pełni korzystać z dobroczynnych właściwości kofeiny, warto zachować umiar w jej spożyciu.
Wpływ kawy na nasze zdrowie – Podsumowanie
Kawa spożywana w umiarkowanych ilościach ma pozytywny wpływ na zdrowie. Może przyczynić się do poprawy koncentracji, ochrony wątroby i zmniejszenia ryzyka chorób neurodegeneracyjnych. Ważne jednak, aby pić ją z umiarem, dostosowując spożycie do własnej tolerancji. Dzięki temu kawa może być nie tylko smacznym, ale i zdrowym elementem codziennej diety.
Dla osób, które chcą czerpać maksymalne korzyści z kawy, warto wybierać kawy wysokiej jakości, najlepiej pochodzące z certyfikowanych źródeł. Zrównoważone spożycie kawy w połączeniu z aktywnym stylem życia i zdrową dietą może być kluczem do lepszego samopoczucia i długotrwałego zdrowia.
Nasze kawy z niską kwasowością:
Bibliografia – Źródła na podstawie których powstał artykuł:
-
Cheng, H. M., Wong, T. Y., Lee, J. K., Chan, C. Y., & Lam, K. S. (2024). Phenome-Wide Analysis of Coffee Intake on Health over 20 Years of Follow-Up Among Adults in Hong Kong Osteoporosis Study. Nutrients, 16(10), 3536. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39458530/
-
Freedman, N. D., Park, Y., Abnet, C. C., Hollenbeck, A. R., & Sinha, R. (2012). Association of coffee drinking with total and cause-specific mortality. New England Journal of Medicine, 366(20), 1891-1904. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22591295/
-
Gunter, M. J., Murphy, N., Cross, A. J., Dossus, L., Dartois, L., Fagherazzi, G., & Riboli, E. (2017). Coffee drinking and mortality in 10 European countries: A multinational cohort study. Annals of Internal Medicine, 167(4), 236-247. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28693038/
-
Poole, R., Kennedy, O. J., Roderick, P., Fallowfield, J. A., Hayes, P. C., & Parkes, J. (2017). Coffee consumption and health: umbrella review of meta-analyses of multiple health outcomes. BMJ, 359, j5024 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29167102/
-
Grosso, G., Micek, A., Godos, J., Pajak, A., Sciacca, S., Galvano, F., & Giovannucci, E. L. (2017). Coffee consumption and risk of all-cause, cardiovascular, and cancer mortality in smokers and nonsmokers: a dose-response meta-analysis. European Journal of Epidemiology, 32(4), 331-341. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27699514/
-
Bhupathiraju, S. N., Pan, A., Manson, J. E., Willett, W. C., van Dam, R. M., & Hu, F. B. (2013). Coffee consumption and risk of type 2 diabetes: a systematic review and dose-response meta-analysis. Diabetologia, 56(5), 929-941 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24459154/


