Jak zmiany klimatyczne wpływają na smak kawy? „Smak” który de facto jest aromatem kawy.
Kawa to napój, który każdego dnia towarzyszy milionom ludzi na całym świecie. Dla wielu z nas, filiżanka kawy o poranku to prawdziwy rytuał, a jej smak i aromat są kluczowe. Jednak niewielu zdaje sobie sprawę, jak wiele czynników wpływa na jakość kawy – jednym z nich jest klimat. W obliczu zmian klimatycznych plantatorzy kawy, szczególnie w regionach takich jak Veracruz w Meksyku, muszą stawić czoła nowym wyzwaniom. Badanie przeprowadzone przez Lorenę Piedra Castillo pokazuje, że zmieniające się warunki pogodowe mogą znacząco wpłynąć na profile aromatyczne kawy, a niektóre unikalne aromaty mogą być zagrożone. Warto jednak podkreślić, że badanie to wskazuje także możliwe strategie adaptacyjne, które mogą pomóc ochronić przyszłość kaw specialty.
Smak i aromat kawy a klimat – co mają ze sobą wspólnego?
Na smak kawy wpływa wiele elementów – począwszy od odmiany kawy, przez sposób obróbki, a kończąc na warunkach klimatycznych, w których dojrzewają owoce kawowca. Warunki te wpływają na metabolizm rośliny, a co za tym idzie, na skład chemiczny owoców. Na przykład:
- Temperatura wpływa na tempo dojrzewania owoców. Wyższe temperatury przyspieszają rozwój owoców, ale zmniejszają ilość związków chemicznych odpowiedzialnych za złożone aromaty.
- Opady deszczu są kluczowe dla dostarczenia roślinie niezbędnych składników odżywczych. Zbyt mała ilość deszczu powoduje stres wodny, a nadmiar może prowadzić do chorób.
W chłodniejszych regionach, gdzie owoce kawowca dojrzewają wolniej, kawy często mają bardziej złożone profile smakowe – pojawiają się nuty kwiatowe i owocowe. Natomiast w cieplejszych warunkach dominują słodsze aromaty, takie jak czekolada i karmel. Te różnice są wynikiem skomplikowanego wpływu klimatu na metabolizm rośliny i produkcję związków chemicznych, które wpływają na smak i aromat naparu.

Przełomowe badanie z Veracruz – dlaczego jest wyjątkowe?
Badanie przeprowadzone w stanie Veracruz przez Lorenę Piedra Castillo jest unikatowe na skalę światową. Zamiast koncentrować się jedynie na spadku produkcji kawy związanego ze zmianami klimatu, skupiło się na wpływie klimatu na smak kawy. Badaczka wykorzystała zaawansowane metody modelowania niszy ekologicznej, łącząc dane klimatyczne z wynikami cuppingów kawy, które zostały przeprowadzone na przestrzeni kilku lat.
Do badania posłużyła się bogatą bazą danych CAFECOL, zawierającą szczegółowe informacje o aromacie kawy, pochodzeniu geograficznym, metodach obróbki oraz odmianach kawowców. Przeanalizowano wpływ 19 zmiennych klimatycznych, takich jak średnia temperatura, opady deszczu czy ekstremalne zjawiska pogodowe, aby stworzyć mapy przedstawiające obszary najbardziej odpowiednie do produkcji kawy wysokiej jakości oraz konkretnych profili smakowych.
To pierwsze tego rodzaju badanie, które łączy klimat z profilami smakowymi kawy w tak dokładny sposób, dając plantatorom cenne wskazówki na przyszłość.

Kluczowe wnioski – co pokazały wyniki badania?
Wyniki badania pokazują, że obszary odpowiednie do produkcji kawy wysokiej jakości (o ocenie cuppingowej powyżej 83 punktów) są poważnie zagrożone:
- W umiarkowanym scenariuszu klimatycznym aż 42% obszarów uprawnych straci swoją zdolność do produkcji kawy wysokiej jakości.
- W ekstremalnym scenariuszu ta wartość wzrasta do 69%, co oznacza drastyczny spadek dostępności kaw specialty.
W szczególności ucierpią profile aromatyczne takie jak kwiatowe, które wymagają chłodniejszych temperatur i obfitych opadów deszczu. Przeciwnie, aromaty czekoladowe mogą przetrwać w cieplejszych i suchszych warunkach. Co ciekawe, niektóre profile aromatyczne , takie jak orzechowe, mogą występować również poza obszarami tradycyjnie uznawanymi za idealne dla kawy wysokiej jakości.

Jak plantatorzy mogą się adaptować? Strategie na przyszłość
Choć wyniki badania są alarmujące, niosą również nadzieję. Istnieją bowiem strategie, które mogą pomóc producentom kawy dostosować się do zmieniającego się klimatu:
- Zarządzanie cieniem – sadzenie drzew zacieniających pozwala obniżyć temperaturę w plantacjach, chroniąc owoce kawowca przed przegrzaniem.
- Odmiany odporne na ciepło – wprowadzanie nowych odmian kawy, które lepiej znoszą wyższe temperatury i są mniej podatne na stres wodny.
- Nowe techniki obróbki – plantatorzy mogą eksperymentować z metodami przetwarzania kawy, aby uzyskać pożądane profile aromatyczne mimo trudniejszych warunków.
- Współpraca z naukowcami – badania takie jak to z Veracruz dostarczają cennych danych, które mogą pomóc producentom lepiej planować uprawy.

Dlaczego to ma znaczenie dla każdego z nas?
Zmiany klimatyczne wpływają na cały łańcuch dostaw kawy – od plantatorów, przez przetwórców, po konsumentów. Utrata konkretnych aromatów kawy, które tak bardzo cenimy, to nie tylko problem producentów. Jeśli nie podejmiemy działań, możemy stracić dostęp do ulubionych kaw specialty, które wyróżniają się kwiatowymi, owocowymi czy czekoladowymi nutami.
Jako konsumenci możemy mieć realny wpływ na przyszłość kawy poprzez świadome wybory:
- Wybierając kawy z certyfikatami zrównoważonego rozwoju, które wspierają plantatorów.
- Kupując kawy specialty pochodzące od producentów dbających o środowisko i adaptujących się do zmian klimatycznych.

Przerażająca wizja przyszłości z szansami na zmianę
Badanie z Veracruz daje nam nie tylko przerażającą wizję przyszłości, ale również konkretne rozwiązania. Adaptacja do zmian klimatycznych jest możliwa, jeśli producenci, naukowcy i konsumenci będą ze sobą współpracować. Wiedza o wpływie klimatu na smak kawy pozwala lepiej zrozumieć, jak ważne jest wsparcie zrównoważonych praktyk w uprawie kawy.
Każda filiżanka kawy to efekt ogromnej pracy plantatorów, którzy teraz stoją przed jednym z największych wyzwań – ochroną swoich upraw przed skutkami zmian klimatycznych. Świadomość i działanie to klucz do tego, byśmy nadal mogli cieszyć się ulubioną kawą o niezapomnianym aromacie.
Artykuł powstał na postawie artykułu:
Mapping the Past to Model the Future: Exploring the Potential Effects of Climate Change on Coffee Flavor in Veracruz, Mexico | www.sca.coffee
Bibliografia:
[1] Selena Ahmed, Sarah Brinkley, Erin Smith, Ariella Sela, Mitchell Theisen, Cyrena Thibodeau, Teresa Warne, Evan Anderson, Natalie Van Dusen, Peter Giuliano, Kim Elena Ionescu, and Sean B. Cash, “Climate Change and Coffee Quality: Systematic Review on the Effects of Environmental and Management Variation on Secondary Metabolites and Sensory Attributes of Coffea arabica and Coffea canephora,” Frontiers in Plant Science 12 (2021), https://doi.org/10.3389/fpls.
[2] “Delimitación de micro regiones con mayor potencial para producir café de alta calidad y perfiles de taza diferenciados, bajo el reto del cambio climático, en el centro del estado de Veracruz” (master’s thesis, INECOL, 2019), https://bit.ly/piedra-
[3] Database generated using the 2004 SCA cupping protocol supplemented with a descriptive check-all-that-apply list based on the early 2000s version of the Coffee Taster’s Flavor Wheel.
[4] The flavor categories used were floral, vegetative, fruity, caramelized, chocolate, nutty, spices, pyrolytic, resinous, fermented, phenolic, and earthy.
[5] Historical conditions (1902–2011) were modeled using data from the Autonomous National University of Mexico’s Unit for Information on Atmospheric and Environmental Sciences (UNIATMOS), https://uniatmos.atmosfera.
[6] Near-future (2039) climate change scenarios used Representative Concentration Pathways (RCPs) 4.5 and 8.5 to predict greenhouse gas emissions and expected impacts on global climate, under assumptions of moderate or minimal changes in human behavior to reduce these emissions, respectively. For more information, see https://coastadapt.com.au/
[7] To minimize excess variation in our dataset that could make interpreting our results more difficult, we eliminated recently introduced coffee varieties (e.g., Geisha or recently developed hybrids) and novel processing techniques such as “natural” and “honey” with a limited geographic distribution in our study region.
